Bij de beoordeling van een hypotheekaanvraag voor een woonboot vraagt Orange Credit altijd een taxatierapport op. Orange Credit beoordeelt daarin onder meer de aanwezigheid van standpijpen, de hoogte van het vrijboord en de wijze waarop doorvoeren zijn afgedicht. Deze aspecten beïnvloeden direct het zinkrisico en daarmee de financierbaarheid.
Blijkt uit het taxatierapport dat standpijpen aanwezig zijn, dat de vrije hoogte minder dan 20 cm bedraagt of dat doorvoeren niet professioneel zijn afgedicht, dan stelt Orange Credit aanvullende vragen. Voldoet de situatie niet aan de minimale veiligheidsnormen, dan kan Orange Credit de financiering pas verstrekken nadat de eigenaar dit heeft hersteld.
Bij oudere woonarken koos men voor de afvoer van keuken en badkamer vaak betonnen standpijpen, ook wel betonpoeren genoemd. Deze verticale buizen staan in open verbinding met het oppervlaktewater. De afvoer vond plaats via een open standpijp in plaats van via een gesloten, vaste aansluiting.
Een standpijp vormt een directe opening onder of nabij de waterlijn. Is de standpijp niet goed afgedicht of steekt deze onvoldoende boven de waterlijn uit, dan kan water bij golfslag of hoog water terugstromen.
Het vrijboord is de verticale afstand tussen de waterlijn en het dek of het punt waar water het schip kan binnendringen. Bij woonboten vormt dit een belangrijke veiligheidsmaatstaf.
Standpijpen moeten doorgaans minimaal 20 cm boven de waterlijn uitsteken. Men noemt dit ook wel de vrije hoogte. Een lagere hoogte vergroot het risico dat water bij slecht weer of door golfslag de woonboot binnendringt.
Het Kifid bevestigde recent in een uitspraak dat een verzekeraar een schadeclaim mocht afwijzen omdat de woonboot niet voldeed aan een polisvoorwaarde met een minimum van 20 cm.
De vrijboord is geen vaste waarde. Het gewicht en het drijfvermogen bepalen hoe hoog de woonboot ten opzichte van het water ligt. Plaatst men extra gewicht aan boord, dan zakt de woonboot dieper in het water en stijgt de waterlijn. Daardoor neemt de verticale afstand tussen waterlijn en dek of standpijp af.
Een waterbed, een gevulde boekenkast, zware installaties of opgeslagen verbouwingsmateriaal veroorzaken extra belasting. Ook structurele verbouwingen beïnvloeden de uiteindelijke vrijboord. Een beperkte gewichtsvermeerdering kan in de praktijk al enkele centimeters verschil veroorzaken.
Praktische tip: controleer in de verzekeringspolis welke minimale eisen gelden. Meet na het plaatsen van zware objecten of na een verbouwing altijd opnieuw de vrije hoogte van standpijpen en controleer of deze nog voldoet aan de minimale verzekeringseis.